ΣΤΑ ΒΑΘΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΩΓΩΝΙΟΥ

Η ιστορία του Πωγωνίου έρχεται από τα βάθη των αιώνων. Ανακαλύπτοντας κανείς τον παράδεισο της Ηπείρου έχει την αίσθηση ότι παρέμεινε ανέγγιχτος από τον χρόνο.

Το Πωγώνι βρίσκεται βορειοδυτικά της πόλης των Ιωαννίνων και περικλείεται από τα βουνά Νεμέρτσικα, Κασιδιάρης και Τσαμαντάς. Λόγω της στρατηγικής του θέσης πάνω στους εμπορικούς δρόμους  που  συνέδεαν την Αδριατική με την Μικρά Ασία, αποτελεί μία από τις πιο πολύπαθες περιοχές της Ηπείρου. Έγινε στόχος επιδρομέων όπως Ρωμαίοι, Σέρβοι, Φράγκοι, Τούρκοι που προσπάθησαν να κατακτήσουν τα στρατηγικά περάσματα.

Λέγεται ότι πήρε το όνομά του προς τιμή  του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Πωγωνάτου που πέρασε από εδώ το 700 Μ.Χ. και κατέλυσε στην περιοχή Μολυβδοσκέπαστο-πρώην Διπαλίτσα- μετά την νικηφόρα επιδρομή του στην Νότια Ιταλία. Άλλη προέλευση για το όνομα της περιοχής είναι ο Πωγωνίτης όπως ονομαζόταν ο Δίας κατά τους αρχαίους χρόνους ,του οποίου ο ναός λέγεται πως βρισκόταν στην σημερινή θέση της Μονής Βελλάς. Καμία όμως από τις δύο εκδοχές δεν είναι ιστορικά τεκμηριωμένες.

Κατά την αρχαιότητα η περιοχή ήταν χωρισμένη στο Βόρειο τμήμα (από τον ποταμό Αώο ως το όρος Νεμέρτσικα ) και λεγόταν Τρφυλία  και το Νότιο τμήμα με το όνομα Μηλωτίδα (μεταξύ των όρων Νεμέρτσικα,Κασιδιάρη,Μπόζοβο και Μουργκάνα).Oι κάτοικοι θεωρούνται απόγονοι των Μολοσσών (απόγονοι του μυθικού Αχιλλέα) και απόγονοι των Ατιντάνων και φημίζονται για την ισχυρή προάσπιση της γλώσσας και της θρησκείας τους.Οι κάτοικοι της Μηλωτίδας και της Τριφυλίας συμμετέχουν, αργότερα κατά τον 3ο αιώνα Π.Χ, στις εκστρατείες του βασιλιά Πύρρου του 23ου βασιλιά στην διαδοχή του θρόνου των Μολοσσών. 250px-PyrrhusΑπό το 296 Π.Χ. ο Πύρρος παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της περιοχής θέτει ως στόχο του την πολιτική ,στρατιωτική και οικονομική αναδιοργάνωση της Ηπείρου και στρέφει το ενδιαφέρον των κατοίκων από την κτηνοτροφία στο εμπόριο και στην γεωργία. Διοργανώνει την αυλή του με πρότυπο την αυλή του Πτολεμαίου ,χτίζει νέα κτίρια, τεχνικά έργα ,αγάλματα, αναπτύσσει την Ελληνική Παιδεία ,και ιδρύει νομισματοκοπείο  για να διευκολύνει τις συναλλαγές.

Το σκηνικό ανατρέπεται το 272 Π.Χ. με τον θάνατο του. Μετά την πτώση της Βασιλείας ιδρύεται το «Κοινόν των Ηπειρωτών» αλλά η Ήπειρος υποτάσσεται τελικά στους Ρωμαίους το 168 Π.Χ. Ακολουθεί η Βυζαντινή Περίοδος που ξεκινά το 324 Μ.Χ. Το 431 Μ.Χ. το Πωγώνι υπάγεται στην επισκοπή Ανδριανουπόλεως και υποφέρει από την συχνή επέλαση Γότθων, Σλάβων και Βούλγαρων ενώ ισοπεδώνεται με τον σεισμό του 506 Μ.Χ. Μεταξύ του 1081 και του 1453 Μ.Χ η περιοχή ταλαιπωρείται αυτή την φορά από τις επιδρομές των Νορμανδών. Το 1204 Μ.Χ. ιδρύεται από τον Α’ Άγγελο Κομνηνό το «Δεσποτάτο της Ηπείρου» ενώ το 1318 Μ.Χ. μπαίνει τέλος στην 114 χρόνων εξουσία των Άγγελων Κομνηνών στην Ήπειρο. Από τον 12ο αι. Μ.Χ. και μετά η λεηλασία του Πωγωνίου συνεχίζεται από τους Σέρβους και τους Αρβανίτες.

Κατά την Τουρκοκρατία δημιουργήθηκε ο οδικός άξονας που συνέδεε το λιμάνι των
Αγίων Σαράντα με το Αργυρόκαστρο και τα Γιάννενα  και άνοιξε νέους ορίζοντες εμπορίου με την Πόλη ενώ καθιστά το Πωγώνι ως δυνατό κέντρο εμπορίου και πολιτισμού. Οι Τούρκοι συνεχίζουν τις λεηλασίες και μεταβάλλουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς για τους κατοίκους αφού η γη τους περνούν στα τούρκικα χέρια αλλά την χειρότερη μορφή βίας αποτελεί το παιδομάζωμα. Οι Τούρκοι αρπάζουν τα παιδιά των χριστιανικών οικογενειών τα εξισλαμίζουν και τα εκπαιδεύουν δημιουργώντας το στρατό των λεγόμενων «Γενίτσαρων». Το 1913 με το «Πρωτόκολλο του Λονδίνου» το Πωγώνι διαμελίζεται με την παραχώρηση στην Αλβανία των περιοχών Χιμάρας, Δελβίνου, Αργυρόκαστρου, Τεπελενίου, Πρεμετής, Λιασκοβικίου, Κολωνίας και Κορυτσάς με χριστιανικό πληθυσμό 240.000 κατοίκων και παρακμάζει οικονομικά την περιοχή.

Ο Ελληνο-Ιταλικός  (1940 -1941) όπως και ο Ελληνο-Γερμανικός Πόλεμος (1941-1945) δίνει την «χαριστική βολή» στο πολύπαθο Πωγώνι.STRATOS 2

Η  περίοδος του Ελληνο-Γερμανικού πολέμου είναι μία εξαιρετικά «μαύρη» περίοδος για την περιοχή που ερημώνει. Το μένος των Γερμανών καίει σπίτια και ανθρώπους και αφανίζει κάθε πηγή διαβίωσης για τους κατοίκους.

 STRATOS 1b_edited-1Τέλος ο Εμφύλιος Πόλεμος του 1946-1949 καθυστερεί περαιτέρω την ανασύσταση της ήδη κατεστραμμένης οικονομίας της περιοχής .Οι κάτοικοι μην έχοντας πόρους διαβίωσης αναζητούν εργασία στα μεγάλα αστικά κέντρα ή μεταναστεύουν σε άλλες χώρες .

ΠΗΓΕΣ:

  1. “Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ”  ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ Κ.
  2. “Η ΛΑΚΚΑ ΠΩΓΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΨΗΛΟΚΑΣΤΡΟ ΠΩΓΩΝΙΟΥ”  Κ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
  3. “ΠΩΓΩΝΙ-ΔΕΡΟΠΟΛΗ” ΠΡΕΣΒ. Χ. ΜΑΤΣΙΑΣ
  4. “ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ” ΣΒΟΡΩΝΟΣ Ν.
Μοιράσου το άρθρο Share on Google+Share on FacebookTweet about this on TwitterDigg thisShare on StumbleUponPin on PinterestEmail this to someonePrint this page

Tags: ,